Kỵ binh Phù Đổng (Bài 7) – Trần Lý

                                                                Trần Lý

(trích bản thảo “Kỵ binh Phù Đổng”2012-Trần Lý)

Thiết Giáp QLVNCH 1965-1970

  • Tổ chức

  Từ tháng Giêng 1965, Hoa Kỳ bắt đầu giúp VNCH thay thế dần các xe tăng M-24 Chaffee do Quân đội Pháp khi rút khỏi Việt Nam để lại bằng các xe tăng M41A3. Năm Chi đoàn được thành lập và huấn luyện tại Trường Thiết giáp Thủ Đức cho đến cuối năm 1965. Đến cuối 1964, đa số các M-24 không còn hoạt động được dù Quân cụ VNCH đã cố gắng bảo trì : các cơ phận thay thế không còn trong các kho  quân nhu của  Lục quân Hoa Kỳ : động cơ của xe phải gửi sang Nhật để tu bổ, làm máy lại; hơn nữa khả năng vượt các chướng ngại lại rất kém nên M-24 được xem là không còn hữu dụng cho chiến trường

   Tuy dự án ban đầu là phế thải hoàn toàn các M-24, nhưng sau đó một số xe được gỡ bỏ máy, trở thành các lô-cốt phòng thủ cố định và 12 chiếc được giao cho KQVNCH, lập Chi đội Thiết giáp KQ để phòng thủ Phi trường Tân Sơn Nhứt và Bộ Tư lệnh KQ (để chống.. đảo chánh ?)Image en ligne
M-24 của KQVNCH tại Phi trường TSN

                   Chiến xa có tên “Vic Morrow”, một tài tử trong loạt phim Combat

                                      chiếu trên TV Quân đội Mỹ tại Saigon những năm 1965

   Các M-41 đầu tiên đến VN vào tháng Giêng 1965, và một toán huấn luyện lưu động của SĐ 25 BB Hoa Kỳ từ Hawaii đến giúp và hoàn tất việc soạn thảo ra kế hoạch và các chương trình cần thiết để huấn luyện cho các quân nhân VNCH vào 17 tháng 4.

   Xe tăng M-41 A-3 , ở giai đoạn này, đã tỏ ra là một sự lựa chọn tốt đẹp rất phù hợp với nhu cầu của QLVNCH do ở thiết kế đơn giản, máy tương đối bền, chịu đựng cao ; xe thích hợp với khổ người nhỏ con của binh sĩ VNCH

   Tổng số xe tăng M-41 giao cho VN lên đến 506 chiếc.(Xin đọc Bài riêng về Xe tăng M-41 trong phần Trang-thiết bị của TGVNCH)

Xe tăng M-41

  • Vấn đề chỉ huy ?
  • Do một số hoạt động dính dáng đến các cuộc binh biến 19 tháng 2-1965, Trường Thiết giáp Thủ Đức được lệnh di chuyển ra Trung tâm Vạn Kiếp Vũng Tàu, tuy nhiên các cố vấn Mỹ vẫn ở lại Thủ Đức. Ngày 25 tháng 2, Trường di chuyển nhưng chỉ sau 2 tuần Bộ TTM bỏ quyết định và Trường về lại Thủ Đức, cùng các thay đổi quan trọng trong nhân sự điều hành.

   Trường TG bị cấm không được tổ chức huấn luyện trên các lộ trình hướng về Saigon.”Cố vấn Trường kể lại: trong một cuộc huấn luyện chiến thuật đêm cho loại xe mới M-41, khi toán thiết giáp đổi hướng để tránh kẹt xe. Tướng Khánh được.. cấp báo và bay.. ngay đi Vũng Tàu cùng gia đình !”

  • Việc bổ nhiệm các sĩ quan chỉ huy thiết giáp theo phe phái và khuynh hướng chính trị kéo dài cho mãi đến gần hết các năm 1965-67..gây một tình trạng tệ hại cho binh chủng thiết giáp : các vị chỉ huy chưa hẳn là các vị lãnh đạo dẫn đường (leader) cho binh chủng .. tiến lên (theo.. binh pháp!) vì thiếu.. Initiarive. Đa số các vị chỉ huy chỉ lo cho ‘ hoạn lộ’ (thăng quan và tiến chức) nên các việc huấn luyện và hành quân của đơn vị dưới quyền. Để tự bảo vệ và bảo vệ cho ‘phe ta đang nắm quyền’, các đơn vị thiết giáp nhất là các chi đoàn chiến xa, ít khi .. đi xa để hành quân, ngay cả ở cấp Tỉnh, Thiết giáp .. dành để bảo vệ.. dinh Tỉnh trưởng và khi lo đảo chánh thì thiết giáp ngưng hành quân (Donn Starry)
  • Chỉ huy Trường Thiết giáp : (1965-1970)
  • 1965-65 : Tr tá Lâm Quang Thơ
  • 1965-68  : Tr tá Nguyễn Tuấn
  • 1968-69  : Tr tá Nguyễn Quang Nguyên
  • Tư lệnh Binh chủng TG :
  • 9/65-2/69 :  Tr tá Lương Bùi Tùng
  • 2/69-9/69  : Tr tá Dương văn Đô
  • 9/69 -2/72 : Đại tá Dương Hòa Hiệp

   Các đơn vị thiết giáp VNCH tiếp tục phát triển và tham gia nhiều cuộc hành quân phối hợp với các đơn vị bộ binh.

    Việc sử dụng TG  được giao cho các Tư lệnh Vùng toàn quyền quyết định tùy nhu cầu và địa hình của Vùng (Vùng 2 CT tổ chức TG thành Chiến đoàn 103 đặc nhiệm phối hợp một chi đoàn M-41, một chi đoàn M-113, cùng 1 TĐ BĐQ kèm một pháo đội hỗn hợp 105 ly và 155 ly, có thêm một đơn vị Công binh cùng hành quân)

   Bắt đầu từ 1966, các đơn vị TG VNCH đã liên tục được tái huấn luyện, nâng cao kỹ thuật chiến đấu, thay đổi các chiến thuật cho phù hợp với tình hình chiến trường, đồng thời cải biến các quân cụ vì CQ đã mang vào chiến trường các võ khí tối tân hơn của khối Cộng Sản..

   Chương trình tối tân hóa lực lượng TG trong hai năm 1965-1966 có thêm việc thay thế các xe thám thính M-8 (xe nồi đồng) bằng các Xe V-100. Một chi đoàn V-100 và 10 chi đội độc lập được được dự trù thành lập. Ba trong số 10 Chi đội độc lập sẽ được hoàn tất huấn luyện vào tháng 5-1965. Nhưng các khuyết điểm của Xe V-100 khi thử nghiệm đã khiến chương trình phải kéo dài thêm 6 tháng..Các khuyết điểm được cải thiện tại Căn cứ 80 Yểm trợ Quân cụ VNCH do các cố vấn quân cụ Mỹ hướng dẫn. Các xe V-100 sẽ thay các M-113 đang dùng thám thính để các xe này trở lại nhiệm vụ hành quân, tăng khả năng chiến đấu cho các Thiết đoàn..

 Xe V-100

    Trong năm 1966, TG VNCH có thêm 4 Thiết đoàn :

  • Thiết đoàn 7 Kỵ binh đóng tại Đông Hà
  • Thiết đoàn 8 KB tại Ban Mê Thuột
  • Thiết đoàn 9 KB tại Sóc Trăng
  • Thiết đoàn 10 KB tại Củ Chi.

Từ mùa Hè năm 1967 ,Bộ TTM quyết định tăng số xe M-113 trong các chi đội Thiết quân vận từ 3 lên 5 xe, do đó số xe M-113 trong mỗi Chi đoàn tăng từ 15 lên 22 xe nhưng số quân nhân cơ hữu không thay đổi.

  Mặt khác Bộ TTM cho giải tán các Chi đoàn Thám thính, đưa vào sử dụng các xe thiết giáp chở súng cối 81 ly loại M-125 A1.

Bộ Chỉ huy Thiết đoàn giữ lại các Chi đội xe V-100 như các phương tiện liên lạc và trinh sát.. Ngoài ra còn thêm vào cấp số của các thiết đoàn các xe M-113 chở và lắp đặt cầu tiền chế ; xe M-113 lắp thêm bộ phận ủi trước xe

                                                       M-113 lắp cần cẩu..

   Sau Tết Mậu Thân 1968 , trong khoảng 1968-1969, QL VNCH có thêm 7 Thiết đoàn theo thứ tự thành lập :

  • Thiết đoàn 11 KB tại Đông Hà
  • Thiết đoàn 12 KB tại Cần Thơ
  • Thiết đoàn 17 KB tại Hội An
  • Thiết đoàn 14 KB tại KonTum
  • Các Thiết đoàn 15 và 18 KB tại Biên Hòa
  • Thiết đoàn 16 tại Long Xuyên

  Qua năm 1969, một số các Thiết đoàn hoạt động độc lập tại các Vùng Chiến thuật được tổ chức lại thành những Lữ đoàn Thiết kỵ và các Lữ đoàn này được các vị Tư lệnh Vùng sử dụng như những Lực lượng trừ bị lưu động.

  • Lữ đoàn 4 Thiết kỵ , thành lập đầu tiên tại Cần Thơ, trực thuộc Vùng 4
  • Lữ đoàn 1 tại Đà Nẵng, thuộc Vùng 1

Đến năm 1970, , Lữ đoàn 3 lập tại Biên Hòa, thuộc Vùng 3 ; đến 1971 Lữ đoàn 2 mới được thành hình tại Pleiku (Vùng 2)

    Trong năm 1969, Thiết giáp VNCH giữ các nhiệm vụ chinh là yểm trợ và bình định. Nhiệm vụ khó khăn này khiến các đơn vị TG phải đóng quân gần các khu vực dân cư, giới hạn các hoạt động xung kích !

  • Cố vấn

  Tháng Hai 1965, Thiếu tá  Lloyd J. Brown , cố vấn huấn luyện tại Bộ Chỉ huy TG QLVNCH đưa ra đề nghị QL gia tăng con số Thiết đoàn lên 7 thiết đoàn kỵ binh (mechanized rifle squadron) và thiết đoàn đầu tiên cần được huấn luyện ngay. Một kế hoạch song song  là gia tăng quân số cho binh chủng thiết giáp đồng thời tổ chức cho mỗi Sư đoàn BB VNCH có một Thiết đoàn kỵ binh trực thuộc., giữ lại một bộ chỉ huy hành quân, để giúp tăng hiệu năng chiến đấu và yểm trợ tiếp vận cho các Thiết đoàn.. Kế hoạch này được Bộ TTM chấp thuận và áp dụng vào giữa năm 1966, tránh được sự phân tán của các thiết đoàn (xem phần tổ chức)

    Việc tái tổ chức các đơn vị Thiết giáp trong năm 1965 đem lại những thay đổi trong hệ thống Cố vấn Mỹ về ngành Thiết giáp : Trong những năm đầu (1960) , không có toán cố vấn bên cạnh Bộ Chỉ huy Binh chủng TG; chỉ có một sĩ quan được bổ nhiệm tại MAAG chuyên về tổ chức và huấn luyện và vị này là người liên lạc với TG VNCH.. lo mọi chuyện liên hệ đến thiết giáp..Mãi đến tháng 7, 1965, MAC-V mới cho tổ chức một toán cố vấn thiết giáp riêng bên cạnh QL VNCH, và Th tá Brown trở thành trưởng toán.    Cuối tháng Ba 1966 , Cố vấn trưởng TG Raymond Battreal đã nghiên cứu một kế hoạch phát triển cho TG VNCH : Th tá cố vấn hành quân (G3) James Madole sau khi cùng tham dự các cuộc hành quân của 10 Thiết đoàn VNCH, đề nghị tăng số thiết đoàn từ 10 lên 16 (thêm 2 thiết đoàn do dự trù VNCH sẽ có thêm 2 SĐ BB); 4 thiết đoàn mới  (nếu được tổ chức) sẽ đặt tại các Vùng Chiến thuật như lực lượng trừ bị do Tướng Vùng sử dụng. Kế hoạch tuy KHÔNG được thực hiện nhưng được dùng làm căn bản cho các cuộc cải tổ về sau cho Binh chủng TG

Một bàn nghiên cứu và đánh giá về Thiết giáp VNCH vào tháng Hai 1966 của Toán Nghiên cứu Chiến thuật Lục quân Hoa Kỳ ghi các nhận xét về tổ chức, trang bị, nhu cầu yểm trợ tiếp vận cùng phương thức tối ưu sử dụng thiết giáp VN, sau khi phân tích các dữ liệu thu thập được từ 6 Thiết đoàn  trong thời gian tháng 2 đến tháng 6-1965 , đề nghị là ‘mỗi Sư đoàn BB VNCH cần có riêng một Thiết đoàn, Thiết đoàn này có riêng Bộ Chỉ huy và ít nhất là có 2 Chi đoàn Kỵ binh trực thuộc’

Các thay đổi do ảnh hưởng của Cố vấn Hoa Kỳ :

   Theo các nhận xét của các Cố vấn (chủ quan ?) , trong năm 1967, các đơn vị thiết giáp VN chưa đạt các thành quả hành quân mong muốn do nhiều yếu tố từ các cấp Chỉ huy BB (?) (không có hiểu biết gì về Thiết giáp) dùng Thiết giáp như một lực lượng phòng thủ (!) bảo vệ an ninh đường lộ (!), phân tán lực lượng thành các chi đội đơn lẻ..

Các Thiết đoàn mất khả năng tấn công như binh pháp thiết giáp (?). Lệnh hành quân cho Thiết giáp không ‘chính xác’, chỉ cần nơi đến và hướng tấn công..

   Trong năm 1967, Cố vấn đã phải đề nghị ‘cúp viện trợ’. ngưng trợ cấp tiếp vận cho vài Thiết đoàn (tháng 4-1967, ngưng ngân khoản yểm trợ cho Thiết đoàn 5; tháng 8, cho một thiết đoàn khác..) và Bộ TTM đã phải có các biện pháp thay đổi, sửa chữa..

  • Ví dụ như trường hợp Thiết đoàn 8  tại Ban Mê Thuột : Chi đoàn 1 Thiết kỵ (xe tăng) được dùng bảo vệ Dinh Tỉnh trưởng suốt năm 1967, không hề hành quân từ 1966 (?).(60% quân nhân thiết giáp chưa bao giờ đụng trận)

Tuy không phải tình trạng Chi đoàn 1/8) xảy ra cho toàn các đơn vị TG trong giai đoạn này nhưng các nhận xét tiêu cực về TG VNCH trong Cuộc Họp các Cố vấn TG tháng Ba năm 1967 cũng  bàn luận rất nhiều về TG VNCH nhất là về các vấn đề chỉ huy,

    Về chiến thuật hành quân :

  • Khi bị phục kích, kỵ binh VNCH luôn luôn phản công trực diện tiến thẳng vào ổ phục kích, bất kể địa hình (?)
  • Các cuộc hành quân thiết giáp thường ngắn hạn.. Ít khi nghiên cứu địa hình, đi mở đường và về theo một lộ trình ‘quen thuộc’
  • Sử dụng chung một làn sóng vô tuyến hành quân, để các trưởng xa có thể theo lệnh Chi đoàn trưởng.. cùng một lượt?
  • Đội hình di chuyển.. không thay đổi! Hành quân thường tránh dùng các số lượng 11 và 13 xe (Các số không may mắn?)

Chiến thuật hành quân, tùy thuộc vào Vị Chỉ huy Thiết đoàn, và Thiết đoàn 4 Kỵ binh (thuộc Vùng 1 Chiến thuật) được Cố vấn khen ngợi và đề nghị đưa vào chương trình huấn luyện chung : Thiết đoàn 4 có một kỹ thuật rất hữu hiệu khi chiếm giữ và phòng thủ vị trí nghỉ đêm : “Vị trí được chọn luôn luôn có địa hình trống trải; chiến xa di chuyển lúc trời vừa tối và đậu cách nhau 35-40m, đủ tránh tầm sát hại liên kết của súng cối VC. Bộ binh cùng hành quân với thiết kỵ sẽ phòng vệ trong giao thông hào giàn ra phía trước thiết kỵ. Kẽm gai và mìn claymore chỉ gài  phía có rừng cây dành khoảng trống để chiến xa xoay trở khi phòng thủ.. Đạn pháo kích của VC chỉ bị trả đũa bằng cối của TG mang theo hay bằng pháo binh nếu có, tránh làm lộ vị trí của chiến xa..”. Chiến xa chờ đến khi CQ tiến công mới phản kích dùng các phương tiện chiếu sáng chiến trường… Ngoài ra chiến xa cũng thay đổi vị trí đóng quân trong đêm, tránh sự quan sát của VC..”

(Chiến thuật này tạo Chiến thắng Tam Kỳ 16-9-1967 của Thiết đoàn 4)

  • Chiến sử

Trong thời gian 1965-1970, Chiến sử Thiết giáp ghi nhận các trận đánh quan trọng (có TG tham dự) như :

  • Trận Pleime 19 đến 27 tháng 10 năm 1965
  • Trận Dầu Tiếng  22 tháng 11 năm 1965

Trong năm 1966 , có một cuộc ‘hành quân’ chính trị đặc biệt của Kỵ binh VNCH :

   Tháng 5, 1966 : trong vụ Biến động Miền Trung : Các xe tăng M-41 A3 của Thiết đoàn 5 Kỵ binh tại Sài Gòn đã được không vận ra Đà Nẵng. Không lực Mỹ đã huy động 1/4 lực lượng các phi cơ vận tải C-133 Cargomaster toàn cầu đến Tân Sơn Nhất. Mỗi C-133 chở được 2 xe M-41 trang bị đầy đủ cùng xa đội sẵn sàng trên xe (giúp phân bố đều trọng tâm khi lên máy bay). Khi đến Đà Nẵng xe chạy thẳng ra khỏi lòng máy bay trong vị thế sẵn sàng chiến đấu. Sự có mặt ‘đúng lúc’ của Thiết đoàn này đã góp phần vào việc.. dẹp loạn miền Trung..

C-133 chuyển các xe M-41..ra Đà Nẵng..

Năm 1966 (20-21 tháng Ba) : Thiết giáp tham dự Hành quân Cửu Long 15 tại Mộc Hóa

         1967 (16 tháng 9) : Thiết giáp giúp đẩy lui CQ tấn công vào Tam Kỳ

       1968 nhiều đơn vị TG trên toàn quốc đã giúp chống trả cuộc Tổng Công kích Mậu Thân

(Xin đọc thêm các Chi tiết về các trận đánh trong phần “Chiến sử Thiết giáp “

                            các đặc điểm kỹ thuật các chiến xa trong phần “Chiến cụ”

Trần Lý

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển bài.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s