Chuyện Cà phê : Cà phê và Sạn thận ? – Trần Minh Quân

                                                                                Trần Minh Quân

“Tôi yêu ly cà phê buổi sáng và Tôi cũng yêu EM (Đức Huy)

Google+ | J'aime le café, Fans de café, Café

   Cà phê ‘uống vừa phải’ được ghi nhận là có nhiều.. lợi ích cho sức khỏe như giúp giảm bệnh Tim Mạch, hỗ trợ gan.. TMQ xin gửi đến Quý Vị ‘mê’ cà phê một lợi ích  đặc biệt trong việc bổ.. Thận, giúp ngừa sạn thận..

   Xin ghi rõ ‘thận’ trong bài là theo quan niệm Y học Tây Phương : Thận là một bộ máy lọc và thải các độc tố cho cơ thể

  • Đại cương về Sạn thận :

   Thống kê Y học tại Mỹ ước lượng khoảng 10% nam giới Mỹ mắc chứng sạn thận ‘ít nhất là một lần’ trong đời. Tỷ lệ dân Mỹ bị mắc sạn thận.. khoảng 1-6 % (?)

Sạn thận được xếp vào loại bệnh.. do ở lối sống, cách ăn uống kiểu Tây phương, như các bệnh Tim-mạch, Tiểu đường..

   Mỗi năm,tại Hoa Kỳ có đến nửa triệu người phải đến Phòng cấp cứu vì bị.. sạn thận.

    Theo định nghĩa Y học : Sạn trong đường tiểu Urinary calculi) là những khối cứng có dạng như sỏi, được tạo thành và đọng lại tại bất kỳ nơi nào trong đường tiểu, gây ra đau, chảy máu; cản luồng nước tiểu tạo nguy cơ nhiễm trùng..   Tùy theo vị trí nơi sạn được tạo ra :  Sạn có thể được gọi là ‘sạn thận’ hay ‘sạn bàng quang (bọng đái).

   Sạn có thể được tạo do :

  • nước tiểu trở thành quá bảo hòa với các loại muối có khả năng đông tụ..hay
  • nước tiểu thiếu các chất ‘ức chế’ diễn tiến tạo sạn..

Sạn thường là sự kết tụ của các tinh thể hóa học trong thận ở các  dạng calcium oxalate , calcium phosphate..

  • Cà phê giảm nguy cơ sạn thận ;

Tin tức Y khoa trên American Journal of Kidney Disease (Oct 27, 2021) ghi :

  • Uống nhiều cà phê và caffeine giúp giảm bị sạn thận :

Các tác giả nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Y học Môi trường  Karolinska, Stockholm Thụy Điển duyệt xét 571 ngàn hồ sơ bệnh lý lưu trữ  gồm 395 ngàn tại UK Biobank  và 176 ngàn tại Finn Gen về các trường hợp sạn thận kết luận :

“ Uống 1 cup đến 1 cup rưỡi cà phê mỗi ngày giúp giảm nguy cơ sạn thận khoảng 40%”..”

   Một tổng kết khác gồm 194 ngàn người tham gia, ghi lại,những người uống ít nhất 1 cup cà phê/ ngàygiảm nguy cơ sạn thận khoảng 26% so với những người uống ít hơn 1 cup cà phê/ tuần.

  Từ lâu đã có những nghiên cứu về liên quan giữa uống cà phê và các thức uống có caffein với sạn thận, tuy nhiên đây là  một nghiên cứu rộng rãi và có tính cánh thống kê về bệnh nhiễm học (epidemiology) dùng các thông số biến đổi về di truyền và dùng phương pháp ‘ từ các số liệu ngẫu nhiên  không lựa chọn trước’ (randomized review)

  Có nhiều cơ chế hoạt động của cơ thể để giải thích tác động của  việc uống cà phê, caffeine trên sạn thận. Caffeine có hoạt tính gây lợi tiểu qua các thụ thể adenosine trong thận. Do bù trừ thích hợp lượng nước uống vào cơ thể, cafein trong cà phê làm tăng lưu lượng nước tiểu : lượng nước tiểu nhiều là một yếu tố tốt chống việc tạo sạn. Caffeine cũng làm giảm sự kết bám của các tinh thể oxalate calcium vào bề mặt của các tế bào biểu mô (epithelial) của tiểu quản thận (renal tubular).. hơn nữa trong cà phê cũng có chứa acid citric ; citrate trong nước tiểu là chất chống tạo sạn.Trigonelline, thường có trong cà phê đã loại caffeine (decaf), có tác động bảo vệ thận.. giống caffein.

   Nghiên cứu trên tuy còn có những giới hạn, vì không chứng minh được sự liên hệ trực tiếp (lý do và hậu quả) giữa uống cà phê và sạn thận ; ngoài ra yếu tố ‘nhân chủng cũng cần chú ý.. Các người tham gia trong nghiên cứu thuộc chủng da trắng, Âu châu..(người da màu,như da đen rất ít bị sạn thận), Ngoài ra lượng nước uống hàng ngày cũng không được ghi chép trong thống kê. 

Tổng kết bài Nghiên cứu

  • Caffeine in Kidney stone Disease : Risk or Benefit ?

(Advances in Nutrition Vol 9,Issue 4, July 2018) Bài viết trình bày về tác động của Cafein trên Sạn thận, có nhiều điểm cần chú ý ;

  • Caffeine là một trong những chất có hoạt tính sinh học được ‘dùng’ nhiều nhất trên thế giới, có trong nhiều thức uống thông dụng không chỉ cà phê mà còn trong trà, nước ngọt.. Lượng caffein trong hạt cà phê cũng thay đổi tùy chủng loại, nơi trồng và trong ly cà phê còn tùy vào cách pha chế.
  • Một nghiên cứu (thống kê)  năm 1996, dùng dữ kiện ghi lại của 45 ngàn người nam, không có tiền sử sạn thận, theo dõi các loại ‘thức uống’ đã tiêu thụ cho thấy không phải loại thức uống nào cũng ảnh hưởng đến sạn thận : chỉ các thức uống có caffein mới có tác động, người uống giảm được 10% bị sạn..

Nghiên cứu khác, 81 ngàn phụ nữ, không tiền sử sạn thận. uống cà phê cũng giảm được nguy cơ bị sạn khoảng 10%, trà khoảng 8% .

  • Các nghiên cứu trước đây thường khuyến cáo tránh ăn uống các loại thực phẩm có chứa oxalate để bớt nguy cơ bị sạn thận (khế, dứa-thơm, môn bạc hà.. ); cà phê và trà cũng bị xếp vào nhóm có  chứa nhiều oxalat(?) và hơn nữa còn cho rằng caffein không tốt vì làm tăng bài tiết calcium trong nước tiểu gây tích tụ oxalate.. (!)  Nhưng có nghiên cứu trực tiếp nơi 39 người đang bị sạn, uống caffein sau 14 giờ nhịn uống nước .. lại cho thấy cafein làm tăng nhẹ sự bài tiết calcium, magnesium, sodium và citrate nhưng không tăng oxalat
  • Blood metabolites associated with coffee.. may affect kidney disease risk
  • Medicalpress Breaking News (Nov 5, 2021)

   Bài báo ghi lại một nghiên cứu tại John Hopkins Bloomberg School of Public Health tìm hiểu về các chất metabolites trong máu của 3800 người tham dự. Phân chất tìm được 372 chất, trong đó 41 chất được cho là có liên hệ đến uống cà phê và 20 chất có thể có ảnh hưởng đến thận.. Ba chất quan trọng nhất gồm:

  • Glycochenodeoxycholate, một lipid liên hệ đến sự biến dưỡng các acid mật : chất này có tác dụng ‘tốt’ cho việc uống cà phê.. bảo vệ thận.
  • O-methylcatechol sulfate và 3-methyl catechol sulfate, liên quan đến cơ chế biến đổi benzoate lại có thể có các tác động.. không tốt. (hai chất này cũng tìm thấy trong máu những người..hút thuốc.

Các tác giả kết luận : “ Uống cà phê ‘vừa phải’ giúp.. bảo vệ sức khỏe, nói chung, và có ảnh hưởng tốt trên hoạt động của thận.

  Tuy nhiên các tác giả cũng khuyến cáo “những bệnh nhân mắc chứng ‘Suy thận kinh niên” cần theo chỉ dẫn của Qúy vị Y Bác sĩ điều trị…

                                                    Trần Minh Quân

Xin Mời đọc : Cà phê và ..Tim cùng Loạt bài về cà phê của Trần Minh Quân..

https://bienua.wordpress.com/2021/12/06/chuyen-ca-phe-ca-phe-va-tim-tran-minh-quan/

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển bài.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s