Chiến sử Thiết Giáp Mậu thân Pleiku-Kontum – Trần Lý

Trần Lý

A-Pleiku : Tác giả Chánh Đạo, trong Tập sách Mậu Thân 68 thắng hay bại , dành 10 dòng ở trang 74 để viết về Mậu thân tại Pleiku và.. có nhắc đến Thiết giáp…. “ Theo kế hoạch dự trù, Tiểu đoàn địa phương H-15 phối hợp với Trung đoàn 95-B tấn công Pleiku. Nhưng  95-B bị không quân và pháo binh truy diệt từ giữa tháng 1/1968 trên đường di chuyển. Bởi thế mãi đến 9 giờ 30 sáng 1 Tết, TĐ H-15 mới khởi sự tấn công. Vì tiến quân giữa ban ngày, và vượt qua triền đồi trọc. Cộng quân trở thành những mục tiêu lý tưởng cho lực lượng Thiết giáp phòng ngự. Chỉ nội trong ngày 1 Tết, cuộc tấn công vào Pleiku coi như chấm dứt. VNC H có 7 chết,bị thương 22. Cộng quân chết 103..”                                                                      

Người trong cuộc : Tác giả Vân Hải “Trận chiến Tết Mậu Thân 1958 Ở Pleiku: kể lại (Việt Báo 01/07/2018)   (Ông là Sĩ Quan TĐ 20 CTCT đóng tại Pleiku khi xảy ra trận tấn công của CSBV)Xin tóm lược và trích những đoạn liên quan đến Thiết Giáp :…” VC pháo kích vào Bộ TL Quân Đoàn.. và tiếng kẻng báo động của Trung Đoàn Thiết Giáp bên kia đồi “Area” vang xa..liên hồi ba tiếng một..”..” VC chiếm khu  Đại Đội Hành Chánh Tiếp vận..” các Sỉ quan VNCH lo  tập trung về Bộ TL Quân Đoàn..; Ông Vân Hải cùng một số sĩ quan đang ngoài trại, về dược TĐ Tâm Lý Chiến..; Khoảng 8 giờ sáng, binh sĩ mới .. tập trung lại được tạm đủ…”    “ VC chiếm Đại Đội Hành Chánh Tiếp vận của Tiểu khu Pleiku ngay trong đêm 30 Tết, rồi một toán đặc công đột nhập căn nhà riêng của Tướng Vĩnh Lộc , Tư lệnh Quân Đoàn (nhưng Ông và Vợ, con đã bay lên Đà Lạt ngày hôm trước).. ĐĐ HCTV chỉ cách Bộ Chỉ Huy Tiểu khu một con đường. VC cố chiếm Bộ CH TK và Tòa Hành Chánh Tỉnh  nhưng bị đẩy lui do sức kháng cự quyết liệt…”  .. Mờ sáng mồng Một, xe thiết giáp tử Trung Đoàn Thiết Giáp ở phía bên kia cầu Hội Phú ầm ỳ lăn bánh vào phố thị dọc theo đường Hoàng Diệu..tiếng loa gọi VC ra hàng..nhưng họ cố thủ trong nhà ông V. Lộc. Thiết Giáp tấn công và .. tiêu diệt trọn toán VC cùng phá hủy vị trí của VC..”     “Trời sáng rõ,  một đại đội của TĐ 11 BĐQ được lệnh tái chiếm lại ĐD HCTV, nhưng CQ cố thủ..BĐQ chịu tổn thất .. Sau đó xe bắn xăng đặc được điều tới.. một vòi xăng bốc lửa phun thẳng vào hầm và nơi này biến thành một hỏa ngục ngập khói..” Số VC sống sót rút chạy lẩn vào nhà dân..….. “Chiều mồng Hai, tin dân báo cho biết VC tập trung tại vùng sưới dưới thung lũng.. và nằm đầy trong khu nhà dân phía bên kia cầu Hội Phú.. Thiết đoàn 3 hành quân tiêu diệt.. Trong vòng không đầy một giờ sau, toàn bộ VC còn lại bị tiêu diệt, vài cán binh bị bắt trong đó có Tiểu đoàn trưởng của TĐ này…

Ghi chú bổ xung của Trần Lý : Về Thiết Giáp :  Thiết đoàn 3 Kỵ binh (Trung đoàn 3 Thiết Giáp ) là một đơn vị kỳ cựu của Thiết giáp VNCH, thoát thân từ Trung đoàn 3 Thám thính xa. thành lập tại Bắc Việt trước 1954. Năm 1968, Thiết đoàn đồn trú tại Pleiku.Thiết đoàn gồm Chi đoàn Chỉ Huy, Chi đoàn 1/3 Chiến xa, 2/3 và 3/3 Thiết quân vận..Chi đoàn Chỉ huy được trang bị thêm các xe thám thính và  một chi đội xe phun lửa M-132. Một chi đội chiến xa M-41 đồn trú tại KonTum.

Về BĐQ :  Năm 1968 : LĐ 2 BĐQ gồm các TĐ 11, 22 và 23 là Tổng trừ bị của Quân đoàn 2, hậu cứ đóng tại Pleiku  Ông Vân Hải ghi là TĐ 22,  nhưng theo Ong Vương Mộng Long người trực tiếp chỉ huy và bị thương trong trận thì là Đại đội 1 /TĐ 11  vừa mới đổi chỗ đóng quân với TĐ 22 để về hậu cứ tại Pleiku.. Đêm 30 đặc công đột nhập hậu cứ TĐ nhưng đa số quân nhân ở bên ngoài…  ĐĐ 1/11 được lệnh hành quân giải tỏa các khu vực bị CQ chiếm trong đêm. Doanh trại của Đại đội Yểm trợ và Công vụ Tiểu khu Pleiku là một đồn Bảo an (sau thành ĐPQ) cũ . Đặc công VC cố thủ, bắn ra làm  2 quân nhân Thiết giáp đang bao vây bên ngoài bị thương.. Các M-113 đậu dọc đường Hoàng Diệu chờ lệnh.Trong đêm CQ đã dùng B-40 bắn trúng hai xe M-113..   BĐQ tiến công.  M-113 trang bị 106 ly giúp thanh toán lô cốt chính.. nhưng khi xung phong .. Đ/Úy Cố vấn Donald Allen Evans (của TĐ11/ BDQ ) và Tr Úy Rạng  (ĐĐ phó 1/11 tử thuông); Tr Úy Long (ĐĐ trưởng) bị thương nặng phải di tản ..

Trung Úy Vương Mộng Long ghi lại trong Hồi Ký : Sau khi Ông bị thương nặng .Trung tá Hồ Hữu Dõng, LĐ trưởng LĐ 2 BĐQ  cho rút toàn bộ ĐĐ1 ra .. và ra lệnh cho Ông Tánh (Thiết giáp) đốt  toàn bộ trại Địa Phương Quân này..Tại Quân Y Viện Pleiku : Ông Long gặp các Sĩ quan TG cùng .. nằm : Tr. Úy Triết Chi đoàn trưởng 1/3 Chiến xa  và Th. Úy Tài Chi đoản 2/3 TVX.. bị thương đêm trước..   

Ông Lê Xuân Nhuận Chỉ huy Cảnh Sát Đặc vụ Pleiku  ghi lại về thiết giáp: (ngoài các hoạt động của CSQG trong thị xã) ..“ một xe tăng của ta chạy đến chỗ đó (đường Hoàng Diệu) bị một quả B-40 của VC bắn trúng, một trong các binh sĩ trên xe nhảy ta..”  Lực lượng Cảnh sát Quốc Gia tại Pleiku chỉ  bị tổn thất nhẹ : 10 nhân viên tử trận khi CS tấn công vào nhà Ông Chỉ huy trưởng CSQG Vùng 2 Chiến Thuật .    Sơ đồ Pleiku : (theo Ông Nhuận) :E 1 : Ty CSQG Pleiku ; F-2 : Nhà Chỉ huy trưởng CSQG Vùng 2 CTG : Đường Hoàng Diệu và các Cơ quan Quân sự

  Lực lượng CSQG tại Pleiku chỉ bị thiệt hại nhẹ : 10 nhân viên tử trận khi VQ tấn công vào nhà Ông Chỉ huy Trưởng CSQG Vùng 2

Tài liệu CSBV Về trận ‘hỏa công‘ tiêu diệt toán đặc công VC :Cán binh Nguyễn Thế Lương, chỉ huy phó toán 40 đạc công C90, tại lô cốt góc Hùng Vương-Lê Lai Pleiku kể “..trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt, kéo dài đến buổi chiếu. Sau khi bị hao tổn quá nhiều lực lượng, quân địch cay cú đem súng phun lửa vào lỗ châu mai của lô cốt.. Tôi cùng 6 đồng đội may mắn thoát chết.. 40 đồng đội phải nắm lại(báo của Tỉnh ủy Gia Lai-18/12/2021) Hoạt động của H-15 ghi lại theo Hồi ký của..Chính trị viên TĐ Phan Anh Tuấn TĐ có 390 cán binh, trang bị AK, đại liên, súng cố,i DK 57. tập trung tại Rừng Roh Het, chia làm 3 mũi tiến công vào Pleiku : Chợ Thuần Phong, khu Trà Bá (Cư xá SQ).. rồi tiến vê Doanh trại Trung đoàn TG..   Kế hoạch của CSBV :  Đặc công C 90 , và ĐĐ 21 tấn công Tiểu khu, Khu Hành chánh, Trại ĐPQ, CSQG.. Nhà giam.. TĐ 408 (Đặc công chủ lực Tình)  tấn công Sân bay Holloway.. H-15 có 115 tử trận (khi bị TG chặn đánh)

Tài liệu  Operation Report  4th Inf Division (Lessons learned) Pleiku : Trận tấn công bắt đầu vào sáng so81m 30 tháng Giêng ,CQ pháo kích bằng súng cối vào phi trường (mới) Pleiku, Doanh trại Thiết đoàn 3 Kỵ binh VNCH, Camp Holloway (Mỹ) và ba 71n 122 vào Bệnh viện 71.. Sa khi pháo kích CQ tấn công vào Pleiku.. Sau khi tấn công không thành CQ rút về góc Tây-Nam Thị xã.. tình hình tạm êm đến 10 giờ đêm 1 tháng 2, CQ tần công tu 62 hướng Đông Bắc và bị phi-pháo đẩy lui… Trong khi đó một lực lượng khác tấn công Trại Holloway.. Giữa trưa 2 tháng 2, Thiết đoàn 3 Kỵ binh VNCH chặn đánh TĐ H-15 tại 2 km phía Tây-Nam Pleiku khi tđ này sửa soạn tấn công Pleiku, kết quả hạ 140 quân CSBV và bắt sống TĐ trưởng VC…  Các đơn vị CSBV tham dự cuộc TTC vào Pleiku gồm Các TĐ đặc công địa phương 407 và 408 ; TĐ địa phương H-15; Đơn vị đạc công K-28.. Du kích địa phương> TD( 31 của Tr Đ/Đ 40 Pháo binh..Tet  của Don Oberdorfer (trang 130-131) ghi lại hoạt động của Tướng Vĩnh Lộc,Tư lệnh QĐ 2 VNCH.. “.. mặc dầu đã được phía Hoa Kỳ báo trước, Lợc vẫn rời Pleiku bay đi ăn Tết bằng máy bay riêng .. và chỉ bay trở về vào 9 giờ sáng ngày 30 tháng Giêng và đến giữa thị xã Pleiku để trực tiếp chỉ huy chống trả VC đã đột nhập .. Đ tá Barnes Sĩ quan liên lạc Cố vấn Mỹ tại Vùng 2 đã yêu cầu Lộc về Bộ Chỉ huy QĐ để chỉ huy các cuộc phản công cần thiết  chống lại cuộc tổng tiến công đang xảy ra tại lãnh thổ Quân khu 2.. Ông Lộc từ chối và giải thích là TT Thiệu đã ra lệnh cho Ông phải giữ Pleiku bằng mọi giá (?).     Sau đó khi trở về Bộ Chỉ Huy QĐ Lộc và Barnes đã có những cãi vã.. Một tháng sau.. Lộc bị cách chức và .. về Trường Cao đẳng Quốc Phòng..”

B- KonTum Tác giả Chính Đạo (sách dẫn trên) ghi lại diễn tiến tại KonTum và chị ghi vài hàng về Thiết giáp :“.. trời vừa rạng sáng, các đôn vị VNCH phản công. Chi đội 1/1/3 Chiến xa M-41 cùng T/Đ 2/42 tiến về phía Tư dinh Tư lệnh Biệt Khu và giải tỏa được khu vực Tòa Hành chánh..”

Tác giả Phạm văn Sơn trong Tết Mậu thân ghi rõ hơn về hoạt động của Chi đội 1/1/4 Chiến xa M-41 (chi đội có 4 xe M-41 tại KonTum) :“.. Lực lượng phản công xuất phát lúc 6 giờ gồm T/Đ 2/4 và Chi đội 1/1/3 với 4 xe tăng M-41. Hai chiến xa được lệnh đến bố phòng tại Dinh Tư lệnh Biệt khu 24 . Hai chiến xa còn lại :  một  di chuyển lên Biệt khu đón Tham mưu trưởng đang kẹt  và đang chống trả VC. Đón xong, chiến xa cùng TMT Biệt khu đi giải tỏa Tòa Hành chánh Tỉnh.. Xe đi theo đường Phan Thanh Giản, tới trụ sở CORDS, đánh bọc phía sau cửa Tòa Hành Chánh và Tư dinh Tỉnh trưởng.. nhưng bị trúng B-40, cháy tại đây..Chiến xa thứ nhì đậu tại đường Phan Thanh Giản và bắn yểm trợ vào các vị trí CQ, để các đơn vị bộ binh tiến vào giải tỏa khu Bưu điện, trường tiểu học.. cùng các trụ sở hành chính khác..

Bản đồ : Tạp chí VietNam Ghi chú : Mũi tên đỏ , VC tấn công ; Mũi tên xanh  VNCH phản công Erik B Villard trong Battle for Kontum (tạp chí VietNam February 2003) ghi lại một số chi tiết (nhìn từ phía Mỹ) về trận đánh tại KonTum; những trợ giúp từ phía các đơn vị Mỹ, kể cả Dân sự chiến đấu từ các Trại LLĐB quanh Kontum được trực thăng vận về giúp bảo vệ các cơ sở của Mỹ tại KonTum.. Bài báo không ghi về hoạt động của Quân VNCH, nhưng có một bàn đồ khá chi tiết về các mũi tấn công của VC tại Thị xã và các cơ sở VNCH (xin xem bên trên)   Tác giả có ghi lại hoạt động của các thiết giáp Mỹ thuộc 2nd Squadron/ Sư đoàn 1 Không kỵ Mỹ  với 4 xe M-113 và 2 M-48 đã đẩy lui VC  khi họ tấn công vào phi trường Kontum.   Trong trận Kontum này :-CSBV đã tập trung các lực lượng gồm ;- Tiểu đoàn 406 Đặc công với 3 đại đội C 207,208 và 209- Tiểu đoàn 304 địa phương.; Các T/Đ K-5, K-5 và K-6 của Tr Đoàn 24 CSBV- Tiểu đoàn Sơn pháo X-200; TĐ 32 Pháo của Tr/Đ 40 CSBV-VNCH phòng vệ Kontum có :-LL Tiểu khu gồm 25 Đại đội ĐPQ ; Nghĩa quân- LL Biệt khu 24 gồm 2 đại đội thám kích PRU (403 và 404)- T/Đ 2/4 ; 3/4 của Trung đoàn 42 BB ; TĐ 221 Pháo binh- Chi đội 1/1/3 Chiến xa M-41..Thiệt hại tại KonTum (theo tài liệu HK )Hoa Kỳ; 21 tử trận , 200 bị thương.VNCH : 46 tử trận; 12 bán quân sự ; 6 cảnh sát..CSBV chết 1,189 cán binh;-Tài liệu CSBV : (Tuyên giáo Tỉnh ủy Kontum ), tuy vẫn có mục đích tuyên truyền nhưng vẫn thú nhận các thất bại trong việc tấn công vào Bộ TL Biệt khu 24 và khu vực cầu DakBla.. Hai Tiểu đoàn 406 đặc công  và TĐ 304 BB bị  kẹt không rút được.. và xem như bị thiệt hại gần  toàn bộ.                                                                                         Trần Lý  (Kỵ binh Phù đổng)

Xin đọc các bài về Chiến sử Thiết giáp trên Biển Xưa :

Trận Bình Giả

Trận Pleime 1965

Mậu Thân tại Quảng Ngãi

Mậu thân tại Mỹ Tho

Chiến sử Thiết giáp 1963-1965

Chiến sử Thiết giáp 1966-1968

Bản đồ  : Thị xã Kontum            –

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển bài.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s