M-113 từ Việt Nam.. đến Ukraine ! – Trần Lý

Trần Minh Quân

   Tin trên báo chí cho biết Mỹ gửi  Thiết vận xa M-113 tồn kho, (ghi trong ngân sách quân viện cho Ukraine), nhắc lại để ngậm ngùi về quân viện Đồng Minh Mỹ gửi cho VNCH “Tiền đồn chống Cộng của Thế giới Tự do” (lởi TT Eisenhower!)

  Quân lực VNCH còn kém may mắn hơn Quân đội Ukraine, vì Ukraine còn có thêm quân viện của NATO và còn có thể mua thêm vũ khí khác..Hoa Kỳ viện trợ cho VNCH các vũ khí..cần phế thải từ Chiến tranh thứ 2 và Triều Tiên, VN không có quyền lựa chọn. HK dùng VN thử nghiệm vũ khí.. mới hơn (như M-113) và ngay khi rút quân khỏi VNCH cũng chỉ để lại các vũ khí cũ đã xài qua vì chở về nước còn tốn phí nhiều hơn (trừ và chiếc F-5E tượng trưng!)

Ukraine may hơn vì TT Biden nói rất sỗ sàng : “Viện trợkhôngđể Ukraine thắng Nga; dàn phóng phi đạn chỉ kèm đạn bắn xa tối đa 70 km, không bắn đến nội địa Nga “

  (Viết tặng các thân hữu Kỵ binh QLVNCH từng xung trận cùng các chiến mã M-113)

Xin mời đọc lại bài : Kỵ binh Phù Đổng- Chiến cụ Thiết giáp M-113 tại :

* Tin trên báo mạng :

– Defence Blog (25 tháng 5, 2022)

    Lithuania gửi quân viện cho Ukraine : 20 xe M113; 10 xe vận tải quân sự và 10 SUVs phá mìn…

– Defence Connect (19 tháng 5, 2022)

    Úc gửi cho Ukraine 14 xe M113 và 20 xe Bushmaster  đa dụng (do Công ty Thales chế tạo)

Yahoo.com (1 tháng 5, 2022)

  Ngày 2 tháng 5, 2022  Bộ Quốc Phòng Mỹ sẽ gửi cho Ukraine 200 xe M113 cùng với 50 xe M113G3DK (từ Đan Mạch). Các xe này được lấy từ các Kho qus6n cụ của Vệ Binh Quốc Gia Mỹ (National Guard) tại các Tiểu bang Indiana, Missouri, North Carolina, Ohio và West Virginia..Các xe M113 này nằm trong ngân khoảng viện trợ quân sự 800 triệu USD mà TT Biden loan báo ngày 16 tháng 4.

Quora (21 tháng 5, 2022)

  Hòa Lan gửi đến Ukraine  xe YPR-765, loại xe cải thiện từ M-113; số lượng không thông báo (Hòa Lan hiện có khoảng 500 xe tồn trữ)

Army Recognition  (27 tháng 4, 2022)

 Theo ‘ Corriere Della Sera’ Chính phủ Ý dự trù sẽ gửi cho Ukraine các xe M113A1 và VCC-1 APC ( xe biến đổi của Ý từ các M-113)

1- Thiết quân vận  của Quân đội Ukraine (trước ngày Nga xâm lăng )

Quân đội Ukraine được trang bị một số xe bọc thép chở quân (Thiết vận xa hay thiết quân vận) cùng loại với quân Nga, nhưng đều cũ và hư hỏng nhiều, chỉ 1-2 loại mới hơn do tự chế tạo hoặc mua thêm như Humvee của Mỹ..

  Các loại xe căn bản gồm:

– BTR-80

Sau khi tách khỏi khối Liên Xô, Ukraine thừa hưởng khoảng 450 xe , nhưng bán dần cho Lực Lượng Bảo vệ Hòa bình của Liên Hiệp Quốc. Đến tháng 2/2015 Ukraine còn 395 xe. Trong chiến tranh Donbass (từ 2014), Ukraine mất 99 xe..

 Xe 8 bánh, 8×8 , có khả năng lội nước, nặng 14 tấn, chở được 10 người (gồm cả 3 nhân viên điều khiển), vận tốc 80-90 km/g, tầm hoạt động 600 km; trang bị 1 đại liên 14.5 mm hay 1 đại bác 30mm..  (hình dưới)

– BTR-70

 Khi tách khỏi Soviet, Ukraine thừa hưởng những 2000 xe nhưng đa số lỗi thời (chế tạo từ 1960) và hư hỏng nên một số đành phế thải. Tháng 4/2014, chỉ còn 857 xe và không xe nào khả dụng. Khi trận chiến Donbass khởi động, Ukraine thiếu phương tiện vận chuyển binh sĩ đành đem một số  ra tu sửa để tái sử dụng; sau đó bị thiệt 30 xe khi chiến đấu. Nhiều xe không thể phục chế lại nổ, phải bỏ ! Xe 8 bánh, 8×8, 12 tấn, chở được 10 người ; vận tốc 80 km/g; tầm xa 500 km; có thể lội nước..

-BTR-4 Bucephalus

Xe được xếp vào loại ‘armoured transporter’ hoặc chính xác hơn là chiến xa lội nước chạy bánh  8×8 do Ukraine thiết kế và chế tạo từ 2014. 3 nhân viên điều khiển, chở được 8 binh sĩ ; có thể trang bị 1 đại bác 30mm; vận tốc 110 km/g và tầm hoạt động xa đến 700km; được bán cho Iraq, Indonesia, Nigeria.. và sử dụng tại Donbass (2014) Quân đội Ukraine có khoảng 300 xe.. (hình dưới)

– BTR-94

Xe do Ukraine chế tạo theo cải biến từ BTR-80 Nga. Sản xuất trong khoảng 1999-2000 và chỉ sản xuất 50 xe dành cho Quân đội Ukraine, đặc tính kỹ thuật gần như BTR-80; 3+10 người và có thể gắn các loại súng tùy nhiệm vụ. Cũng chế tạo để bán cho Jordan, Iraq..(hình dưới)

– Novator

 Xe do Ukraine tự thiết kế và chế tạo, loại xe bọc thép hạng nhẹ , có thể chở quân; Xe có 3 phần chính : máy ở ngăn trước; nhân viên điều khiển cùng binh sĩ theo xe ở ngăn giữa và hàng hóa ở ngăn phía sau. Xe nặng 9 tấn, trọng tải 1 tấn; vận tốc đến 140km/g và tầm xa được 700km Quân đội Ukraine có được 100 xe khả dụng..(dưới)

– Humvee

 Quân đội Ukraine  đặt mua của Mỹ : 10 xe đầu tiên được giao vào tháng 3/2015 và 100 xe khác được giao vào tháng 7/2015 tại Odessa. Tổng số khoảng 350 xe dùng vào nhiều công tác khác nhau. Humvee rất thông dụng trong Quân đội Mỹ xếp vào loại xe đa năng, đa dụng High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle, bọc thép nhẹ

2- Thiết vận xa M-113 .. cũ nhưng thành mới ?

   TVX M-113, tên rất quen thuộc với Kỵ binh VNCH bỗng nhiên xuất hiện trên Truyền thông thế giới như một vũ khí mới, giúp Ukraine chống xâm lăng ? Vũ khí mới nhưng lại già hơn 50 tuổi ? “Lão tướng ra quân”!

  M-113 đã phục vụ trong Quân lực VNCH từ 1962 và trong quân lực Hoa Kỳ. cùng hàng chục quốc gia Đồng Minh (như Úc tại VN) và sau đó , dù chiến tranh VN chấm dứt : M-113 tiếp tục được 80 quốc gia sử dụng với tổng số xe được chế tạo lên đến trên 80 ngàn xe, và M-113 trở thành loại thiết vận xa phổ biến nhất trong quân sử.

   Nhu cầu chiến trường tại Ukraine, khi quân đội thiếu phương tiện chuyển vận binh sĩ một cách trầm trọng thì M-113 tuy cũ, nhưng ‘có còn hơn không’

  M113 APC, như tên gọi ban đầu, là xe bọc thép dùng để chuyển vận binh sĩ, chạy xích, do Food Machinery and Chemical Corporation thiết kế vào năm  1960. Xin đọc về lịch sử và tiến trình thiết kế theo ‘link’ ở đầu bài..

  Lục quân Hoa Kỳ đã thử nghiệm xe M-113 tại Chiến trường VN từ 1962, thu thập rất nhiều kinh nghiệm để thay đổi các thiết bị, biến cải động cơ tuy vẫn giữ hình dạng hộp.

                       Mẫu xe ban đầu (giữ trong Viện Bảo tàng QĐ Mỹ)

 Từ chiến tranh VN, qua kinh nghiệm ‘xương máu’ của Kỵ binh VNCH, xe được cải thiện, thay đổi cấu trúc cho phù hợp cho mọi nhu cầu chiến trường để trở thành một chiến mã đa năng.. Theo thống kê có đến trên 200 loại xe biến đổi , dùng sườn căn bản của M-113 để ‘chế’ thành các loại xe khác, kể cả cải biến gắn thêm pháo tháp thành.. xe tăng ‘nhà nghèo’, xe chống máy bay, xe gắn hỏa tiễn TOW..

    Quân đội Mỹ chỉ có 3 biến đổi căn bản :

– M113A1 , loại sơ khởi , xuất hiện 1963-64, thay máy xăng.. uống xăng quá mức..bằng máy diesel

– M113A2. loại cải biến 1979, đổi hệ thống làm nguội máy và thoát nhiệt; thay ống nhún, chịu sóc và nhồi , cùng thêm hệ thống phóng lựu đạn khói tạo hỏa mù. Xe thành nặng nề hơn và mất khả năng lội bước.

– M113A3, cải thiện năm 1987, thay đổi hệ thống lái xe, máy diesel mạnh hơn, gắn thép chống mảnh đạn và thêm thùng nhiên liệu phụ bên ngoài..

  Ngoài ra xe còn có rất nhiều thay đổi theo nhu cầu sử dụng như chở súng cối (VNCH có dùng loại này), phóng hỏa (VNCH), phòng không… chuyên chở tiếp liệu (VNCH), xe chỉ huy (VNCH), xe sửa chữa..v.v. với những ‘ký hiệu ‘ khác nhau như M106; M548…

   Mãi đến 2013, Ngũ Giác Đài mới quyết định thay thế các M-113 bằng Xe thiết giáp đa dụng (Armored Multi-Purpose Vehicle (AMPV) Bradley M1283. M1284..

  Tuy nhiên Lục quân Mỹ vẫn còn hơn 5000 xe A2 và A3 tồn trữ, đình động.

  Với Quân đội Ukraine thì.. M-113 được tiếp đón nồng hậu; xe nhẹ, vượt chướng ngại tốt và chở được nhiều binh sĩ (đến 15 quân võ trang đầy đủ..), và tốt nhất là thêm phương tiện chống ngoại xâm.. (Hình dưới : Chiến mã dưới lá cờ Ukraine)

3- Xe YPR-765 Hòa Lan..

  Ký hiệu lạ nhưng thật sự chỉ là một phiên bản xe, thay đổi từ M-113. YPR-765 nằm trong một kế hoạch biến cải M-113 của Lục quân Mỹ từ 1967.

  Phiên bản này hoàn tất vào năm 1970. Vị trí tài xế và máy xe được chuyển ra phía trước, cùng thêm một số thay đổi khác và đến 1975, mẫu ‘hoàn chỉnh’ được sản xuất, (vẫn từ xe căn bản M113A1). Bộ Quốc phòng Hòa Lan đặt mua lúc đầu 880 xe YPR-765 sau đó lên đến 2079, trong đó 815 chiếc được lắp ráp tại Hòa Lan, và đưa vào sử dụng từ 1975. Xe được dùng trong các Quân đội Bỉ, Thổ Nhĩ Kỳ, Nam Hàn, Philippines..và được chế tạo ‘nhượng quyền’ tại các quốc gia sử dụng nên có khá nhiều thay đổi tùy nhu cầu của từng nơi.

  Hiện nay Hòa Lan còn khoảng 500 xe tốn kho, số xe này đình động (về hưu!) từ 2012; và sau 10 năm nghỉ ngơi, đến giúp Ukraine..

  YPR-765 dành cho Ukraine là loại được vũ trang 1 đại liên 7.63mm bắn nhanh (loại YPR-765 IFV; loại gắn đại bác 20mm dành cho Ai cập và Jordan). Phiên bản của Hòa Lan trang bị pháo tháp bảo vệ xạ thủ và các thùng lớn đựng tiếp liệu, di động và vượt các đường lầy lội rất tốt..YPR-765 có khả năng lội nước, vỏ nhôm tăng cường phiến thép bên hông và phía trước; 3 nhân viên điều khiển,chở được 7 binh sĩ và vận tốc khoảng 60km/g, có tầm hoạt động 490km.

                                             YPR-765 từ Hòa Lan   

4- FV103 Spartan

  Ngày 8 tháng 4 Bộ trưởng Quốc phòng Anh loan báo sẽ gửi cho Ukraine 120 chiến xa bọc thép. Bộ trưởng Anh cho biết đây là quân cụ còn lại tại Anh sau chiến tranh Afghanistan, một số binh sĩ Ukraine đã đến Anh để được huấn luyện sử dụng các vũ khí này. Theo dự trù số 120 xe quân sự này gồm 35 xe FV103- Spartan APCs  vả 40 xe loại CVR đa dụng như trinh sát, cứu nạn, và cứu thương..(Samaritan, Samson..)

Thiết quân vận FV103 thược loại TQV hạng nhẹ chỉ chở 4-5 binh sĩ (không kể 2-3 nhân viên điều khiển, nhiệm vụ chính dành chuyên chở các toán trinh sát, toán vũ khí nặng như súng cối, hỏa tiễn phòng không..Vận tốc xe có thể đến 80km/g. Tầm hoạt động khoảng 500km, Nặng 10 tấn ; trang bị tự vệ 1 đại liên 7.62mm

Quân đội Anh sử dụng Spartan từ khi chế tạo 1978  khoảng 500 xe nay được thay bằng các xe mới hơn.

  (Quân đội Ukraine còn có những xe chiến xa bọc thép  chế tạo với mục đích chính là để xuất cảng nên Quân đội chỉ được cung cấp một số ít trước khi chiến tranh xâm lược Nga xảy ra, trong đó có Kozak-2, loại 4×4 đa dụng, dùng chuyển vận binh sĩ, tuần phòng, trinh sát, có thể xếp vào loại Spartan của Anh.. Ukraine bắt đầu dùng Kozak-2 vào 3-2015. Xe có thể chở 5 nhân viên và 11 binh sĩ; trang bị đại liên 7.63mm hay 12.7mm; vận tốc khá nhanh 120km/g; tầm hoạt động đến 1000 km Ukraine có khoảng 50 xe Kozak-2 )

                                           FV-103 Spartan từ Anh

TVX Kozak-2.. (nội hóa)

                                                                            Trần Lý  6/2022

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển bài.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s