Petropolitics : Làm sao để ‘bé’ Tây Âu “dứt được sữa” mẹ Nga ? – Trần Lý

Trần Lý

   Một bài báo thú vị : (Quora 6/15/22)

  “What would it take to wean Europe off of Russian natural gas ?”

Định nghĩa của Wikipedia :

   Weaning : Process  of gradually..changing diet for infant from mother milk to another.. mammal (!) while withdrawing the supply of .. mother’s milk..(cách thức bớt dần để thay sữa mẹ bằng.. sữa khác, khi mẹ thôi cho bú)

     Hình ảnh thật chính xác để mô tả tình cảnh EU khi Nga ‘khóa vòi’ khí đốt

Quốc gia nào cần sữa (khí đốt) từ Nga ? (xin phân biệt EU và NATO : một quốc gia hội viên của NATO (Liên minh Phòng thủ Bắc Đại Tây Dương) có thể, không là hội viên của EU (Khối Thị trường chung Âu châu)

Theo bảng trên các quốc gia EU tùy thuộc vào Khí đốt Nga nhiều nhất (màu lam) là Bulgaria, Đức, Ý, Balan.. Pháp.. Quốc gia nhập cảng khí đốt Nga nhiều nhất là Đức và Ý sau đó là Pháp, Hung. Tiệp, Ba lan, Áo và Slovakia..

* Nga khóa vòi :

  Cho đến 2009, khí đốt thiên nhiên của Nga được cung cấp cho Âu châu qua một hệ thống 12 đường ống dẫn trong đó ;

– 3 đường dẫn trực tiếp của Nga đến Phần Lan, Estonia và Latvia

– 4 đường chạy qua lãnh thổ Belarus dẫn khí đốt đến Ba Lan và Lithuania

– 5 đường đi qua lãnh thổ Ukraine đến Slovakia, Romania, Hungary và Ba Lan

  Năm 2011 : đường ống Nord Stream chạy ngầm dưới biển Baltic đưa khí đốt trực tiếp đến Đức..

  Năm 2017, qua Công ty Dầu khí Quốc doanh Gazprom, Nga trở thành một trong những quốc gia quan trọng xuất cảng khí đốt hóa lỏng (LNG=Liquefied Natural Gas)..Năm 2018 , khoảng 6% khí đốt Nga bán cho Âu châu ở dạng LNG

   – 26 tháng 4, 2022 Nga ngừng cung cấp khí đốt thiên nhiên cho Ba Lan và Bulgaria

   – 20 tháng 5, lấy lý do Phần Lan không chịu trả khí đốt bằng đồng rúp.. Nga khóa vòi

   – Cuối tháng 5 đến lượt Đan Mạch và Hòa Lan (31-5) bị ngưng cung cấp khí đốt..

   – Đức bị cắt giảm 40%.. Ý bị cắt 15 % và đến Pháp.. cũng bị giảm

   – Tháng 6  lượng khí đốt bị cắt giảm cho Áo (50%), Slovakia và Tiệp..cũng giảm 50%

Mức tồn trữ khí đốt của các quốc gia từng mua khí đốt của Nga chỉ còn ở mức 60% ngoại trừ Bồ đào Nha, Ba Lan và Đan Mạch.. (do các biện pháp riêng) giữ được ở mức 80%

* Kế hoạch 10 điểm ‘ giúp đứt sữa’ của International Energy Agency (IEA)

  IEA (3-3-2022) đưa ra kế hoạch để Âu châu ngưng được việc cần đến khí đốt của Nga trong vòng một năm..(10-point plan to reduce the EU’s reliance on Russian natural gas) với những điểm khả thi..

   Trong năm 2021, EU  đã nhập 155 tỷ mét khối khí đốt thiên nhiên tử Nga, số lượng này chiếm khoảng 45% tổng lượng khí đốt mà EU nhập từ khắp nơi và lượng khí đốt tử Nga chiếm khoảng 40% lượng khí đốt mà EU tiêu thụ..

 1- Ngừng ký kết mọi hợp đồng mới về  buôn bán khí đốt với Nga,

 2- Thay thế nguồn cung ứng Nga bằng các nguồn cung cấp mới (tăng các nguồn khí đốt ‘không nhập từ Nga’ lên 30 tỷ mét khối trong vòng một năm)

 3- Giảm mức tối thiểu về  trữ lượng cần thiết

 4- Tăng nhanh các cơ sở sản xuất năng lượng Gió và Mặt trời (có thể giảm được lượng khí đốt đến 6 tỷ mét khối trong vòng một năm)

5- Áp dụng các biện pháp tiết kiệm tiêu thụ năng lượng như dùng heat pump, thay các trang bị cách nhiệt (insulation) tại các nhà cư dân, cơ sở công ty..yêu cầu dân giảm nhiệt độ sưởi bớt 1 độ C trong mùa Đông sắp tới..

  Trong số các điểm trên: về phương diện petropolitics xin chỉ bàn về ‘thay thế khí đốt Nga bằng các nguồn cung ứng mới’..

Các nguồn cung ứng mới ?

Một số nguồn cung ứng khí đốt ‘mới’ mà Âu châu đang tìm ;

– Dùng các đường ống có sẵn, xây dựng các kế hoạch bỏ đổ trước đây và yêu cầu các quốc gia ‘thân hữu’ như Na Uy và các nước đang cung cấp , tăng  thêm sản xuất

– Ký hợp đồng mới với các quốc gia cung cấp khí đốt như Qatar (Đức đang làm), Algeria hiện cung cấp cho Âu châu 55 tỷ mét khối/ năm (Tây ban Nha và Ý nhận 65% lượng khí đốt xuất cảng của Algeria), Ai cập..

– Xây dựng khẩn cấp các Cơ sở tiếp nhận LNG từ Mỹ-Canada và Úc..

 Các quốc gia (không phải là Nga) đang bán khí đốt cho Âu châu….     

* Thành công của Bulgaria :

Bulgaria tuy việc tiêu thụ khí đốt phụ thuộc đến 90% khí đốt nhập cảng từ Nga, đã thay đổi thật nhanh qua việc dùng LNG và có kế hoạch tái sử dụng khí đốt qua đường ống dẫn từ Azerbaijan  

   Bulgaria có một đường ống dẫn khí đốt nhỏ IGB nối với Hy lạp (Greece-Bulgaria pipeline): từ Komotini (Bắc Hy lạp) với Stara Zagora dài 182 km , chuyển được 3-5 tỷ mét khối khí đốt/năm .. Đường ống này có thể chuyển khí đốt trong tháng 7-2022.

Trong tương lai, Bulgaria có thể tiếp nhận khí đốt của Do Thái qua đường ống Do-Chypre- Hy lạp và sau đó chuyển tiếp đến các quốc gia EU khác với hệ thống ống có sẩn.

* Cách đối phó của Balan :

   Balan sử dụng đường ống Baltic pipe giữa Na Uy và Balan, có khả năng thay thế được 60% lượng khí đốt mà Balan phải nhập từ Nga qua đường ống Yamal ngay từ cuối năm 2022..Ba Lan đang có cơ sở nhập và tồn trữ LNG tại Swinoujscie, tiếp nhận khí đốt hóa lỏng từ Mỹ, Qatar, Ai cập và Do Thái..

   Ba Lan đã dự trù sự kiện bị Nga khóa ống khí đốt từ hai thập niên trước nên thật sự không bị bất ngờ..(ngay cả quốc gia nhỏ bé láng giềng Lithuania cũng sẵn sàng).

Đường ống ngầm Norway “Baltic pipeline’ sẽ hoạt động hết công suất kể từ đầu tháng 10. Balan tiêu thụ khoảng 20 tỷ mét khối khí đốt /năm (trước đây 50% lượng này phải mua từ Nga) ; tự sản xuất được 3 tỷ và mua 6 tỷ LNG đa số từ Mỹ và Na Uy..Một cơ sở LNG mới đang xây dựng tại Gdansk, dự trù sẽ hoàn thành vào 2025 và Ba Lan sẽ .. chia khí đốt cho Lithuania..

* Nguồn cung cấp mới quan trọng nhất : Na Uy

  Bộ trưởng Dầu hỏa & Năng lượng Na Uy, ngày 26 tháng 5, 2022 cho biết Na Uy có khả năng cung cấp cho Âu châu số lượng khí đốt mà Âu châu đang tùy thuộc vào Nga..

Na uy đang khai thác hết năng suất và mở thêm các túi dầu khí mới. Ngoài việc dùng các đường ống ngầm Na Uy cũng tăng sản xụát LNG

   (Năm 201 : 43.5% khí đốt mà EU sử dụng do nhập từ Nga ; 23.6 % tử Na Uy, 12.6 % từ Algeria và 6.6 % từ Mỹ)

Na Uy tuy chỉ cung cấp khoảng 3% nhu cầu khí đốt toàn cầu, nhưng lại là quốc gia xuất cảng khí đốt hạng 3 trên thế giới chỉ sau Nga và Qatar. Sản lượng khí đốt (2021) khoảng 231 triệu mét khối/ ngày. Khí đốt Na Uy đang là ‘phao cứu sinh cho EU’

    Các đường ống dẫn khí đốt ngầm dưới biển Baltic có thể cung cấp khí đốt trực tiếp cho Đức, Đan Mạch, Pháp, Belgique và Hòa lan,đồng thời kết nối được với Anh..

* Cơ sở căn bản Âu châu cần có ngay :

   Nhu cầu cấp thiết là có thêm các LNG terminals, nhưng trong tương lai là phục hồi đường ống dẫn khí đốt Nabucco

   Đức đã phạm sai lầm để phải trả giá thật đắt khi ‘không’ muốn cùng chung xây dựng đường ống này với EU, để ‘tin’ và.. hoàn toàn giao việc nhập khí đốt cho.. Putin !

  Đường Nabucco giúp dẫn khí đốt từ các quốc gia ‘thân thiện’ với EU thay vì để Nga toàn quyền quyết định trong việc cung cấp khí đốt cho EU !

   Đường ống Nabucco có thể nhận khí đốt từ Azerbaijan, Kazakhstan, Iran rồi mở thêm đến Iraq và cà các nước vùng Vịnh..và dĩ nhiên là có thể nhận cả khí đốt của Nga và không sợ.. bị ‘khóa vòi’

  Đường ống này được thiết kế từ 2002, còn gọi là Đường ống dẫn khí đốt Thổ Nhĩ Kỳ- Áo, với mục đích ‘đa dạng hóa’ các nơi cung cấp khí đốt cho Âu châu, giảm bớt sự tùy thuộc quá nhiều vào Nga. Quốc gia chính để cung cấp khí đốt là Iraq và có thể có thêm Azerbaijan, Turkmenistan và Ai cập..Đường ống dài khoảng 3900 km, sẽ đi qua Thổ, Bulgaria, Romania, Hung và Áo..vận chuyển khoảng 31 tỷ mét khối khí đốt/ năm..

  Sau các giai đoạn nghiên cứu , thỏa ước sơ khởi được ký kết giữa các quốc gia liên hệ vào 13-07-2009. Tuy nhiên do các vấn đề chính trị trong lúc đó và do can thiệp của Nga ( muốn giữ độc quyền), Đức (tin vào Nga) và Hoa Kỳ (chưa thấy có lợi khi bỏ vốn đầu tư) nên kế hoạch xây dựng bị ngừng lại vào tháng 6-2013..nay đem ra xét lại..

   Kế hoạch dự trù nhận khí đốt của Iraq (10 tỷ mét khối) qua đường ống có sẵn Arab Gas Pipeline, khai thác khí đốt của vùng Ekas ; Turkmenistan cung cấp 10 tỷ mét khối qua ngã Iran hay qua đường ống ngầm dưới biển Caspian. Ai cập có thểcung cấp 3-5 tỷ mét khối ,cũng theo Arab Gas Pipeline..

Các chương trình tái xây dựng.. đang được chú ý và nếu các quốc gia liên hệ đồng thuận, thì có thể khởi sự hoạt động vào 2025 (?)

* Nguồn cung cấp mới : Do Thái ?

   Một hệ thống dẫn khí đốt mới, Eastern Mediterranean pipeline, đang được thiết kế để đưa khí đốt của Vùng mỏ Levantine (ngoài khơi Do Thái) đến Hy Lạp qua các lãnh thổ Cyprus và Crete. Sau đó từ Hy lạp sẽ được chuyển tiếp sang Ý và các quốc gia Tây Âu khác qua các đường ống có sẵn Poseidon và ÌGB pipelines. Khả năng có thể cung cấp, giai đoạn đầu, được 10 tỷ mét khối/năm và sau đó lên đến 29 tỷ.. Thỏa ước xây dựng đường ống đã được ký kết vào tháng 1/2020 tại Athènes (Hy lạp) giữa các quốc gia liên hệ (Do, Cyprus, Crete). Đường ống dài 1900 km dự trù sẽ hoàn tất vào 2025..

    Trước khi có cuộc xâm lăng của Nga vào Ukraine, một số quốc gia tham gia (kể cả Hoa Kỳ ) vào dự án sơ khởi còn ngần ngại về khả năng kinh tế của đường ống này, làm chậm tiến trình xây dựng. Nhưng ngày 10 tháng 6. 2022, các nhà chuyên môn đầu tư DNV đã xác nhận tính cách khả thi và  đề nghị khởi công xây dựng cấp tốc.. để có thể đưa khí đốt từ Do Thái đến Âu châu vào 2027..

 Dự án Ống dẫn khí đốt từ Do thái sang Hy lạp, nối tiếp đến Ý (qua Poseidon) và Bulgaria

* Vai trò của LGN

   Theo thống kê chính thức Nga bán sang Âu châu 175 tỷ mét khối khí đốt mỗi năm qua các đường ống dẫn, các nhà nghiên cứu về khả năng thay thế khí đốt này bằng khí đốt hóa lỏng (LNG)  đưa ra những con số :

   Khi chuyển từ khí đốt thiên nhiên sang dạng hóa lỏng, khối lượng giảm được khoảng 600 lần; 175 tỷ mét khối khi hóa lỏng đổi thành 292 triệu mét khối LNG   

 Tàu bồn chuyên chở LNG được thiết kế hiện nay có trọng tải 170 ngàn mét khối/ chiếc, khả năng chuyên chở cao nhất là 98.5 % trọng tải nên mỗi tàu bồn vận chuyển được 167 ngàn mét khối LNG. Tuy nhiên cần lưu ý là trọng tải LNG của tàu bồn còn thay đổi tùy.. thiết kế của tàu và trung bình sẽ từ 125 đến 216 ngàn mét khối..  tùy loại tàu.

   Theo ước tính trên thì muốn thay thế khí đốt của Nga.. hoàn toàn bằng tàu bồn LNG sẽ  phải cần  đến 1742 chuyến tàu/ năm.. chở LNG từ nhiều nguồn cung cấp  đến Âu châu !  

   Việc tập trung toàn bộ 1742 chuyến tàu chỉ để chở LNG cho Âu châu là.. không làm được ! vì còn nhiều nơi khác cũng xài khí đốt như Nhật, Hàn…(tuy hiện nay Hoa Kỳ đã cố gắng chuyển hướng các tàu bồn chở LNG Mỹ và Canada về Âu châu (nếu có thể)

   Không chỉ con số tàu cần có mà còn các vấn đề kỹ thuật, thiết bị, bến bốc dỡ..  

  Thời gian vận chuyển là vấn đề cũng khó giải quyết : ví dụ một chuyến tàu bồn chở LNG từ Qatar sang Belgium sẽ mất  40 ngày (đi/về), như vậy một tàu bồn chỉ làm được 9 chuyến/năm .. Tính toán kỹ hơn nữa thì nếu muốn thay thế toàn bộ khí đốt Nga đang đưa đến Châu Âu qua ống, bằng tàu bồn LNG, sẽ phải dành riêng cho Âu châu những 193 chiếc và vận chuyển quanh năm LNG, ví dụ từ Qatar (gần nhất) về Belgium (?) và nếu LNG từ Mỹ-Canada thì số tàu cần đến sẽ gấp.. đôi ! Hiện nay tổng số tàu bồn LNG trên thế giới là khoảng 670 chiếc có đăng ký..                    

LNG tanker

Trần Lý 8/2022

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s