Chuyện thời sự: Chiến tranh.. con chip điện tử ? – Trần Lý

Trần Lý

  Ngày 28 tháng 7, 2022 Quốc hội Hoa Kỳ thi6ng qua dự luật Creating Helpful Incentives for Producing Semiconductors, các chữ đầu ghép thành CHIPS. Dự luật còn được gọi thêm là “CHIPS & Science Act”

   – Hạ viện Mỹ biểu quyết : 243 / 187

   – Thượng viện Mỹ  : 64 / 33

   – TT Biden đã ký ban hành Đạo luật (H.R.7178)  ngày 9 tháng 8 2022

  Có thể đọc Nguyên vân H.R.7178 tại :

https://www.congress.bov/bill/116th-congress/house-bill/7178

Nhận xét về Đạo luật : 

     Tổng ngân khoản cho phép chi  lên đến 280 tỷ USD trong đó 52,7 tỷ USD để tài trợ cho việc sản xuất các semiconductors và 200 tỷ khác dùng vào các công trình nghiên cứu liên hệ, phần tiền còn lại dành cho các điều khoản về thuế,,

  Trần Lý chỉ xin ghi lại vài nhận xét liên hệ đến Vấn đề quốc phòng và An ninh Quốc gia ( theo SIA= Semiconductor Industry Association)

– Defense Industry CEOs :” Microelectronics are key to producing and sustaining state-of-the-art US and allied warfighting capabilities for 21st century deterrence. The life span of complex military systems requires a resilient supply that assures secure, available, and sustainable microelectronics chips for many years to come..”

– TT Biden tại Cơ sờ Lockheed Martin (3 tháng 5, 2022) :  “Mỗi hỏa tiễn Javelin mà Lockheed chế tạo cần trên 200 semiconductors..” và Đạo luật CHIPS sẽ bảo đảm các semiconductors tối cần thiết cho Quốc phòng phải được chế tạo ngay tại Mỹ..”

Semiconductors và Công nghiệp Vũ khí

Lý do.. để Nga ‘không thắng’ được tại Ukraine ?

 Các Ông Trùm Công nghiệp sản xuất vũ khí Mỹ tuyên bố ngắn gọn “Semiconductors là yếu tố quyết định cho mọi cuộc chiến tranh“. Trong công nghiệp chế tạo súng đạn.. nếu không có chips điện tử, chiến tranh sẽ trở lại với cung tên, giáo mác.. cưỡi ngựa bắn cung, thuyền buồm..hay khá hơn là súng hỏa mai, súng trường, tiểu liên..

* Semiconductor ?  = Chất bán dẫn

Xin ghi vài điểm sơ lược để giúp quý vị dễ theo dõi bài viết

  Hình một dĩa silicon, tên riêng là wafer (bánh kẹp) cung cấp cả chục semiconductor chips

Semiconductor : một vật chất (material)- như silicon- có khả năng dẫn điện tốt hơn các chất cách điện (insulator) như thủy tinh, nhưng kém hơn kim loại như đồng, nhôm..

   Hiện nay,  trong công nghiệp khi nói đến  semiconductor sẽ là  dùng ‘chung’ để gọi các semiconductor chips.

  Công nghiệp sản xuất vũ khí sử dụng các ‘advanced=tân tiến, chip’ trong các hệ thống vũ khí phức tạp..Các chip ‘quân sự’, tuy có một số dữ kiện tương tự ‘ như các chip dùng trong các sản phẩm tiêu dùng dân dụng  từ đơn giản đến phức tạp hơn như trong điện thoại di động, máy vi tính, nhưng vẫn ‘đặc biệt hơn rất nhiều :

   Chips dùng trong quân sự thường thuộc loại chips gallium arsenide (GaAs) và gallium nitride (GaNi). Các kỹ thuật riêng đã được nghiên cứu để ứng dụng các chips này trong các thiết bị viễn thông quân sự như các mạch Radio-frequency integrated (RFICs) cùng các mạch Monolithic microwave integrated (MMICs) dùng trong thiết bị phi đạn và chế tạo các hệ thống vệ tinh và thiết bị  không gian tối mật.

   Trong Quốc Phòng Mỹ , các semiconductors loại gallium được dùng trong mọi hoạt động bao gồm spectrum operations, signal intelligence, military communications, space capabilities, jammers, radars..

semiconductor chip

 Taiwan giữ một vai trò quan trọng trong công nghiệp semiconductor của toàn thế giới :    

– Công ty Taiwan WIN Semiconductors chiếm 9.1% tổng sản lượng chip GaAS của thị trường thế giới, xếp hạng 3 sau hai Công ty Mỹ.

– Mỹ có Skyworks (30.6%) và Qorvo (28.6%)

– Tuy nhiên nếu tính chung các công ty Taiwan khác (có cơ sở tại Mỹ) thì phần thị trường chế semiconductors loại GaAS do Taiwan kiểm soát có thể lên đến.. 90%

– Hoa Kỳ ,để  giữ nguyên các ‘bí mật quốc phòng’ các semiconductors tối mật được chế tạo riêng trong nước : Raytheon và Northrop Grumman có những cơ sở tự chế tạo chips‘ kiểm soát rất chặt chẽ qua Chương trình Defense Trusted Foundry Program.    

       (Xin dành một bài riêng để bàn sâu hơn về semiconductors và Vũ khí )    

Vũ khí Nga và .. Semiconductors ‘made in America’ ?   

 Công nghiệp vũ khí Nga được quảng cáo , trên giấy tờ và thao diễn là rất tân tiến  có thể vượt trội hơn cả Mỹ, nhưng thực tế chiến trường Ukraine đã phôi bày nhiều nhược điểm ‘tai hại’ trong các thiết kế cùng việc sử dụng các thiết bị ‘tối quan trọng’ lắp ráp vào các hệ thống vũ khí tối tân lại từ các nguồn cung cấp cơ phận thiếu tin cậy như ‘bánh xe chiến xa, xe vận tải.. nhập của Tàu !..

    Các nhà nghiên cứu quân sự khi tìm cách giải đáp cho câu hỏi : Quân đội Nga thiếu bom đạn ? Không quân ‘hết’ bom khôn (smart bomb) nên phải xài bom ngu (dumb bomb) ? Pháo binh hết đạn pháo điều khiển tự tìm mục tiêu (guided munitions) và phải dùng đạn pháo từ những năm 1990s, hết phi đạn hành trình ?  

   Kết quả khám phá thật kinh ngạc ?

Bàn Phúc trình của Reuters 8-8-2022 ghi nhận

  “Khi tìm cách thu hồi để tái sử dụng một phi đạn hành trình (cruise missile) 9M727  , không nổ, khi phóng vào Ukraine (Nga đã phóng 3,600 phi đạn đủ loại vào Ukraine), các kỹ sư vũ khí Ukraine đã mở một hộp đen nhỏ nơi đầu phi đạn, hộp chứa 4 bảng (panels) gắn trên đó khoảng 10 con chips có những ghi chú bằng chữ Nga.   

   Chiếc hộp đen của phi đạn 9M727 (Islander K, thuộc loại.. tối tân, có khả năng tránh radar, bay lượn tùy cao độ của Lục quân Nga) này  có chứa 31 cơ phận (components).. không phải do Nga sản xuất nhưng lại do Hoa Kỳ (Texas Instruments Inc, Advanced Micro Devices Inc) và Đức (Cypress Semiconductor..)

  Hệ thống xác định cao độ (radio altimeter) gắn trên phi đạn 9M727 với Altera chips                                                

    Một phi đạn hành trình khác của KQ Nga Kh-101(loại tàng hình quảng cáo là rất chính xác phóng tử Phi cơ SU-34) đã bắn vào  các Thành phố  tại Ukraine kể cả Kiev, cũng có 31 cơ phận do các Công ty Mỹ sản xuất (Intel và Xilink ,của AMD) ?

  Các cơ phận điện tử này bằng cách nào để đến Nga, đang là những vụ điều tra quốc phòng tại Mỹ..

   Tên ghi trên các chips điện tử gắn trên vũ khí Nga  được ghi :  Texas Instruments Inc, Altera (thuộc sở hữu của Intel) , Xilink (của AMD), Maxim Integrated Products Inc, …

Vài con số.. lạ được ghi

– Tháng 3-2021 : Nga mua 600 ngàn USD hàng ‘điện tử’ (?) của Texas Instruments qua một Công ty đăng ký tại Hong Kong..

– Tháng 10-2021 : Mua một lô ‘đồ điện tử’ khác trị giá 1.1 triệu USD của Xilinx (một chi nhánh của AMD Mỹ) cũng qua thị trường Hong Kong

– Sau ngày có lệnh cấm vận (2-2022) vẫn có hàng ngàn chuyến hàng điện tử  đến Nga (Cypress Semiconductor gửi đến Nga 450 kiện hàng trong khoảng tháng 2 đến tháng 5, 2022); Sau ngày Nga xâm lăng Ukraine, Công ty Infineon giao cho Nga 2500 kiện hàng điện tử’. AND xác nhận giao cho Nga 200 kiện trong thời gian từ tháng 3 đến 30 tháng 5, và Xilink giao.. 700 kiện..

    Các con số linh kiện điện tử vận được giao cho Nga sau ngày cấm vận và con số lên đến vài chục ngàn chuyến hàng..từ các công ty Mỹ

  Giới chức quân sư Ukraine khẳng định: “Không có chips Mỹ.. Phi đạn Ukraine hết bay ?”

   Các con chips thu hồi từ các vũ khí Nga cho thấy công nghiệp vũ khí Nga đã dùng các cơ phận điện tử không phải toàn bộ thuộc loại tân tiến mà còn ‘kèm’ theo các chip cổ điển, sản xuất cho công nghiệp tiêu dùng, có loại  từ 30 năm trước..

  Một bảng tổng kết của University of Cambridge (Anh) liệt kê đến.. 60 ngàn cơ phận điện tự dùng trong công nghiệp vũ khí Nga, được nhập cảng từ Phương Tây?

Hình ảnh một chip của Texas Instrument (1988) gắn trên hệ thống phi đạn 9M727

Các điều tra tìm được những chi tiết thú vị :

– “Sự kiện vũ khí Nga tùy thuộc vào thiết bị điện tử Mỹ được ‘biết’ từ lâu (?) Bộ QP Mỹ biết rõ Nga đã tìm cách ‘mua lậu’ các chips cao cấp quân sự do Mỹ sản xuất kể cả các chips đắt tiền, dùng cho vệ tinh có thể chịu nổi bức xạ trên không gian” Việc Bộ QP Mỹ vẫn im lặng cho phép bán (dù lậu) các cơ phận điện tử cho Nga để chế tạo vũ khí.. quả là có hậu ý ? và sự kiện Ukraine cho thấy.. vũ khí Nga không thể đối đầu với vũ khí Mỹ(?) phải chăng do những chips đã cung cấp ‘riêng’ cho Nga ?

–  Việc Nga chấp nhận sử dụng các chips  quân sư nhập của Hoa Kỳ đặt thêm câu hỏi về tình báo chiến lược. Trên nguyên tắc Nga cũng có những ‘chương trình kiểm soát kỹ lưỡng’, trước khi sử dụng, các cơ phận nhập từ Mỹ, phòng chống ‘gián điệp’ xâm nhập (back doors) mà tình báo Mỹ có khả năng.. gửi virus kèm theo !.. nhưng bằng cách nào để ‘chắc chắn loại hết’ thì .. không biết và kết quả là việc vũ khí Nga quá kém tại Ukraine, nhất là các thiết bị viễn thông điện tử (Mỹ dò tìm được mọi liên lạc của Nga)

   Cơ quan An Ninh Nga FSB có cho gắn một bảng kiểm soát riêng trên các cơ phận “bí mật” ! đặc biệt là các cơ phận dùng cho các vũ khí ‘tối mật’ ?

Chip sau khi kiểm tra ‘an ninh tình báo’

  Viện Nghiên cứu và Kiểm Soát Điện tử Quân sự Nga có nhiệm vụ kiểm soát các thiết bị Quốc phòng Nga có những danh sách về các cơ phận nhập từ Phương Tây, được phép dùng, để sản xuất vũ khí, đồng thời cũng khuyến khích việc dùng các cơ phận do Nga sản xuất, nhưng có rất nhiều cơ phận vũ khí mà Nga không sản xuất được : “Năm 2017, khi duyệt xét kế hoạch chế tạo một loại trực thăng mới :  thiết bị vô tuyến gắn trên trực thăng để gây nhiễu và phá sóng liên lạc của quân địch, phải gắn đến 921 cơ phận ngoại quốc, trong đó Nga chỉ có 242 cơ phận tương đương,

    Chiến tranh Ukraine quả có nhiều sự kiện ‘khó hiểu’ : từ petropolitics đến Công nghiệp vũ khí ? và còn gì nữa ?

                                                                          Trần Lý 8/2022

Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển bài.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s